پژوهش های حقوق و ادیان

مرجع معرفی و بررسی آموزه های شریعت یهودی و اسلامی (بانک جامع اطلاعاتی صهیونیسم)
«پژوهش های حقوق و ادیان» | تورات | یهودیت | اشکالات وارد بر یهود | اسرائیل
«پژوهش های حقوق و ادیان»
مرجع تخصصی مطالعه و نقد حقوق یهودی و اسلامی

مقدمه

علمای یهودی بنابر نیاز جامعه و برای رفع ابهامات تورات و مسائل دینی یهودیان، تفاسیری بر تورات نگاشتند و کتابی به نام تلمود را پدید آوردند. این کتاب یکی از قدیمی‌ترین کتاب‌هایی است که با وجود پیچ‌وخم‌های تاریخی بسیار، موجودیت خود را تاکنون حفظ کرده است. تلمود بزرگ‌ترین و گسترده‌ترین منبع فقهی در آیین یهود است که متأسفانه تاکنون به فارسی ترجمه نشده است و فقط اندکی از آثار فارسی به نقد بخش‌هایی از آن پرداخته‌اند. باتوجه‌به اهمیت تلمود در مطالعات شریعت یهود، در ادامه، این مجموعۀ عظیم فقهی را معرفی می‌کنیم.

تاریخچه و زمینه های ظهور تلمود

پس از رهایی یهودیان از اسارت بابلی و بازگشت حاکمیت دینیِ آنان، شورا و انجمنی بزرگ از عالمان یهودی به وجود آمد که مسئول پاسخگویی به سؤالات شرعی یهودیان بود. این شورا به سنهدرین موسوم شد. با حملۀ روم به فلسطین و تخریب دوبارۀ معبد سلیمان، این حاکمیت پایان یافت و بساط سنهدرین برچیده شد و یهودیان، در مناطق مختلف پراکنده شدند. از این رو، دسترسی آنان به علمای دین سخت شد و استفتا و آگاهی از مسائل شرعی، دشوار و گاه غیرممکن گردید. علما و فقهای یهود برای رفع این معضل به تفسیر و تأویل تورات و تربیت عالم دینی پرداختند و تِناییم‌ها[1] تفاسیر شفاهی فراوانی از تورات به‌دست دادند. یهودا هناسی، از رَبی‌های[2] برجستۀ زمان خود، این تفاسیر شفاهی را در کتابی به نام میشنا[3] گرد آورد. میشنا (آموزه‌های شفاهی)، در مقابل میقرا (تورات مکتوب) قرار دارد. یهودیان معتقدند که حضرت موسی شریعت یهودی را طی 40 سال شفاهاً به یهودیان آموزانده و این سنت شفاهی سینه‌به‌سینه نقل شده و در کتاب میشنا مکتوب گردیده است. این کتاب برخلافِ تَنَخ خالی از آرایه‌های ادبی است و جملاتش کوتاه و مختصر است.

 تلمود - تلمود اورشلیمی - دانلود تلمود - گنجینه هایی از تلمود - سیری در تلمود - تورات - تلمود بابلی - عهد عتیق - کتب دینی یهودیان - کتب مقدس یهودیان - میشنا - گمارا - یهودا هناسی - سنهدرین بااینکه در میشنا بسیاری از مسائل دینی یهودیان حل شد، ایجاز زیادِ آن، پرسش‌هایی پدید آورد. از این رو، مراکز دینی یهودی به تفسیر آن توجه کردند. این مراکز که در شرق بابل و غرب فلسطین قرار داشتند و هردو، این کتاب را پذیرفته بودند، در چندوچونِ تفسیرش اختلاف‌نظر داشتند و هر مرکزی با دیدگاه خود آن را تفسیر می‌کرد و دیدگاه‌های تفسیری متفاوت و گاه متعارضی می‌یافتند. این تفاسیر به «گِمارا»[4] به معنای «تکمله» و «اتمام» معروف شد.

حاخام‌های[5]‌ این مراکز بابلی و فلسطینی که در مجامع یهودی به «امورائیم»[6] ملقب بودند، مطالب کتاب میشنا را به‌تفصیل تفسیر می‌کردند. بررسی‌های آنان در این کتاب همانند بررسی‌های تناییم در عهد قدیم بود و با تفسیر میشنا می‌کوشیدند احکام شرعی مسائل جدید را استنباط کنند.

تلمود مجموع میشنا و گماراست، اما از این نظر که بر اساس دیدگاه مراکز بابلی و فلسطینی دو نوع گمارا به وجود آمد، دو نوع تلمود نیز ایجاد شد که در شیوه و سبک، متفاوت بودند. تلمودِ اول به دلیل نگارشش در بابل، به «تلمود بابلی»[7] نامبردار بود و تلمودِ دوم از آن رو که در قدس نوشته شد، به «تلمود اورشلیمی»[8] شهرت یافت.

تلمود - تورات - تلمود بابلی - عهد عتیق - کتب دینی یهودیان - کتب مقدس یهودیان - میشنا - گمارا - یهودا هناسی - سنهدرین - تاریخ یهود - دانلود توراتمیشنا در هردو تلمود یکسان است و اختلاف در متن گمارا است، هم در سبک و هم در موضوع. در تلمود بابلی برخلاف تلمود اورشلیمی که همۀ مباحث میشنا را دربرندارد، مباحث میشنا تفسیر کافی شده است. از این رو، تلمود بابلی نسبت به اورشلیمی کامل‌تر و عمیق‌تر است. علاوه بر این، دورۀ امورائیم تلمود بابلی، به‌مراتب، طولانی‌تر از دورۀ امورائیم اورشلیمی بود. دورۀ امورائیم فلسطینی از 219 تا 359 میلادی یعنی حدود 140 سال طول کشید، اما دورۀ امورائیم بابلی از 219 تا 500 و حدود 280 سال و دو برابر امورائیم فلسطینی بود. با وجود این، تدوین نهایی تلمود اورشلیمی در اواخر قرن پنجم و اوایل قرن ششم میلادی پایان گرفت. با این همه، کاربرد لفظ تلمود، مفهوم بابلی آن را به ذهن متبادر می‌کند؛ چراکه بین یهودیان تلمود بابلی شایع و متداول است. علت این شیوع را باید در مطالب و احکام گستردۀ این تلمود و حجم تقریباً سه‌برابری آن در مقایسه با تلمود اورشلیمی جست.

زبان، حجم و انسجام مطالب در تلمود

بااینکه یهودا هناسی میشنا را نگاشت، محتوای آن محصول اندیشه، اجتهاد و فتاوای فقها و علمای فراوان در زمان‌های مختلف بود. در این کتاب با تفکر، نگارش و تبادل اندیشۀ بیش از سه‌هزار عالم یهودی در مکان‌ها و زمان‌های مختلف مواجه‌ایم. از این رو، مطالب آن یکپارچه نیست و فتاوای فقهی متفاوتی دربارۀ یک مسئله و متناسب با هر زمان دیده می‌شود. شیوۀ نگارش تلمود بدین شکل است که یک حکم از میشنا نقل شده و ذیل آن، تفاسیر و فتاوای گوناگون علمای یهود (گمارا) بیان گردیده است. اختلاف‌نظرهای فقهی در گمارا و بعضاً برخی اختلافات تنائیم در میشنا بسیار مبسوط و مستدل بوده و مستند به ادلۀ بسیاری است.

تلمود بابلی کتابی بسیار حجیم است و گفته می‌شود این مجموعه حدود دو میلیون و پانصدهزار واژه را دربرمی‌گیرد. عجاج نُـوَیـهـض،[9] پژوهشگر ادیان، فعال سیاسی و نویسندۀ کتاب معروف پروتکل‌های دانشوران صهیون، می‌گوید: تلمود در اصل، چند مجلد بیشتر نبود اما در طول 8 قرن گذشته، حجم آن گسترده شد و حاخام‌ها دائماً بر آن مطالبی می‌افزودند و آن را به 36 جلد رساندند.

تلمود بابلی به زبان مختلط عبری- آرامی نوشته شده و دارای واژگان یونانی و حتی لاتین نیز می‌باشد. شایان ذکر است که تلمود برای اولین‌بار در سال 2011 در اردن در 20 جلد به زبان عربی ترجمه و چاپ شد.

برگرفته از:

کتاب «اعدام در حقوق یهود و اسلام»، سید ابوالفضل ساقی، انتشارات دانشگاه علوم اسلامی رضوی، صص33-38

[1]. تنائیم (Tena'im) به معلمان شریعت در فلسطین اطلاق می گردد. ایشان متخصص در تدریس میشنا بودند. یهودا هناسی، در رأس تنائیم و معلمان قرار دارد.

[2]. به آموزگار و پژوهشگر یهودی، ربی (Rabbi)گفته می‌شود.

[3]. Mishnah.

[4]. Gemara.

[5]. نگارش صحیح این کلمه به عبری «حاخام» است اما به صورت «خاخام» تلفظ می‌شود. کتاب حاضر نیز همانند سایر کتب ادیان‌پژوهی انگلیسی، عربی و فارسی، از همین شیوه تبعیت نموده است. حاخام در لغت به معنای حکیم، عاقل و باهوش، و در اصطلاح به معنای دانشمندان دینی یهود است.

[6]. Emoraiim، در لغت به معنای «شارحان» است و در اصطلاح به مفسران میشنا اطلاق می گردد. ایشان در فلسطین و عراق طی سال‌های 200 الی 500 میلادی به شرح تفصیلی کلمه به کلمه و عبارت به عبارت میشنا پرداختند.

[7]. Babylonian Talmud.

[8]. Yerushlami Talmud.

[9]. Agag Noueihed.

نظرات (۰)

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">